Udostępnij Tweetnij

Ekologiczny gigant miedziowy. Dbałość o środowisko wpisana w strategię KGHM

Nie da się wydobywać surowców bez wpływu na środowisko. Ten wpływ może być destruktywny i trudno odwracalny. Ale można go ograniczyć do minimum, czego przykładem są działania KGHM. Tylko w 2017 roku spółka wydała na realizację inwestycji proekologicznych blisko 369 mln złotych.

KGHM to jeden z największych na świecie producentów miedzi. Kopalnie, zakłady wzbogacania rud, huty. Do tego składowiska odpadów i wiele innych instalacji, które mogą negatywnie oddziaływać na ludzi, zwierzęta i rośliny. Mogą, ale nie muszą – dzisiejszy obraz KGHM znacząco różni się od stereotypowych wyobrażeń. Działania, które firma podejmuje na rzecz ochrony otaczającego jej zakłady środowiska, to wzór dla firm działających w wielu innych branżach na całym świecie.

Oszczędności energii warte miliony

Prawie 3 TWh, czyli tyle, ile 150 tysięczne miasto – to zużycie energii elektrycznej w polskim gigancie miedziowym KGHM. Firma jest największym odbiorcą energii elektrycznej w Polsce.

Podstawowa infrastruktura ciągu technologicznego miedziowego giganta zasilana jest energią elektryczną. Potężne piece hutnicze, pompy i maszyny w zakładach wzbogacania rudy oraz wentylatory, maszyny wyciągowe i setki kilometrów przenośników taśmowych transportujących rudę miedzi z przodków do szybów zasilane są energią elektryczną. KGHM wydobywa rudę miedzi z pokładów, które z roku na rok są położone coraz głębiej i aktualnie znajdują się na poziomie 1200 metrów pod powierzchnią ziemi. Konieczność zapewnienia pracownikom znajdującym się na tych głębokościach świeżego i schłodzonego powietrza, coraz dłuższe drogi transportu rudy miedzi mają duży wpływ na systematyczny wzrost zużycia energii elektrycznej. Jednak mimo coraz trudniejszych warunków eksploatacji rud miedzi, uruchamiania nowych ciągów technologicznych firma pokazuje, że mądrze i efektywnie zarządza mediami energetycznymi. W 2017 roku w KGHM wprowadzono certyfikowany System Zarządzania Energią zgodny ze standardem ISO 50001. Wprowadzona polityka energetyczna, została zaakceptowana przez wszystkich pracowników spółki, którzy w oparciu o wdrożone procedury i na bazie uzyskanej w tym obszarze wiedzy spowodowali, że realizując określone cele zarządcze zmniejszyli w roku 2017, w odniesieniu do roku 2016 zużycie mediów energetycznych o 40GWh.

W KGHM wszyscy wiedzą jaką role odgrywa energia elektryczna w procesie zapewnienia bezpieczeństwa ciągłości produkcji oraz bezpieczeństwa pracowników. Dlatego też w latach 2013-2014 uruchomiono produkcje energii elektrycznej we własnych wysokosprawnych kogeneracyjnych blokach gazowo-parowych zasilanych polskim gazem z kopalni w Kościanie. Obecnie produkujemy we własnych źródłach wytwórczych ok. 20-25% rocznego zapotrzebowania energii elektrycznej, którą zużywamy w procesach produkcyjnych. Ciepło z tych jednostek dostarczamy prawie w 100% do odbiorców komunalnych w Polkowicach, Lubinie oraz Głogowie. Uruchamiając produkcję energii elektrycznej w tych jednostkach nie tylko zmniejszyliśmy emisje dwutlenku węgla do atmosfery o ok. 45% w stosunku do emisji, która występowała w naszych starych elektrociepłowniach, ale również poprawiliśmy bezpieczeństwo energetyczne firmy. Nasze bloki nawet w przypadku black-out systemu energetycznego gwarantują produkcje energii elektrycznej niezbędną do bezpiecznego zakończenia procesów technologicznych w hucie miedzi w Głogowie i ewakuację naszych górników spod ziemi na powierzchnie. Również w naszej nowej strategii znajduje się informacja o tym, że chcemy się angażować w poprawę efektywności energetycznej oraz produkcję energii elektrycznej w odnawialnych źródłach energii zwracając uwagę na ekologie oraz nasze bezpieczeństwo energetyczne.

-Naszym celem są stabilne źródła dostaw i nawet jeżeli będą jakieś problemy technologiczne czy techniczne, to musimy mieć prąd, żeby podtrzymać naszą produkcję. W tej chwili pokrywamy 25 proc. zapotrzebowania z własnych źródeł. Chcemy w ciągu 10 lat zwiększyć samowystarczalność w tym zakresie do 50 proc. Jesteśmy otwarci na źródła fotowoltaiczne, wiatrowe, na bloki parowo-gazowe. Szukamy miksu energetycznego, który zapewni nam wysoki wskaźnik niezależności energetycznej- zapewnia wiceprezes zarządu Radosław Stach.

Obieg zamknięty

Choć KGHM to miedź, cennym dla spółki surowcem jest woda. To właśnie woda jest niezbędna do wyprodukowania miedzi. Jest wykorzystywana m.in. podczas wzbogacania rudy (flotacji), hydrotransportu odpadów, a także w ciągu technologicznym w hutach. Ze względów geologicznych niezbędne jest odwadnianie kopalń. Nie znaczy to jednak, że woda ta trafia bezpośrednio do środowiska – wręcz przeciwnie. W KGHM większość wody krąży w zamkniętym obiegu między kopalnią, Zakładami Wzbogacania Rud i składowiskiem odpadów poflotacyjnych „Żelazny Most”.

Kluczowym procesem, który pozwala na wyprodukowanie koncentratu rudy miedzi dla huty jest flotacja. To proces mokry, wymaga użycia wody. Co ważne do tego procesu używa się przede wszystkim wody kopalnianej, nie korzystając ze źródeł wody pitnej.
Po procesie flotacji odpady trafiają do Obiektu Unieszkodliwiania Odpadów Wydobywczych „Żelazny Most” z wykorzystaniem tzw. hydrotransportu, czyli rurociągami płynie uwodniona masa pokruszonych skał, które stanowią około 97-98 procent całego wydobytego spod ziemi urobku. Tam woda się naturalnie oczyszcza, osady opadają na dno zbiornika, a to, co pozostanie, znów trafia do flotacji.

- Dopiero nadmiar wody jest okresowo zrzucany do Odry, z wykorzystaniem perforowanych rur, które zapewniają stopniowe uwalnianie wody do rzeki. Ta woda nie jest niebezpieczna dla środowiska. Jest po prostu zasolona, zawiera chlorki i siarczany.– zapewnia Janusz Piątkowski, dyrektor Departamentu Polityki Ekologicznej KGHM.

- Udział naszej soli w całkowitym zasoleniu Odry specjaliści oceniają na od 8 do 11 procent. Większość wpływa dopływami rzek z Górnego Śląska– dodaje Piątkowski. – Trzeba też podkreślić, że wodę do Odry zrzucamy zgodnie z pozwoleniem wodno-prawnym. To jest decyzja administracyjna wydawana przez marszałka województwa po wnikliwej i szczegółowej ocenie wpływu tej wody na środowisko. Na pewno stan Odry z powodu naszego działania nie ulega degradacji.

- Im głębiej będziemy eksploatować złoża rudy miedzi tym też woda będzie bardziej zasolona. Dlatego pracujemy nad technologiami odsalania. To jest dla nas wyzwanie proekologiczne na przyszłość – dodaje Piątkowski.

Odpady pod kontrolą

Najbardziej widocznym efektem działania KGHM w kwestii produkcji odpadów jest wspomniany Obiekt Unieszkodliwiania Odpadów Wydobywczych „Żelazny Most”. To ogromne składowisko tzw. odpadów poflotacyjnych, o powierzchni 1580 ha. Odpady tam gromadzone są wynikiem procesu odzyskiwania rudy miedzi z urobku. Zwykle, na tonę skały przypada ok. 2 proc. cennego surowca, reszta jest odpadem i musi być unieszkodliwiona poprzez składowanie.

- Pamiętajmy, że odpadem z flotacji jest po prostu drobno zmielona skała – zauważa Janusz Piątkowski. – Nie jest to odpad niebezpieczny, jak niektórzy czasem próbują na to spojrzeć.

Drugim źródłem odpadów w KGHM są tzw. żużle pohutnicze. Od wielu lat znaczna ich część jest wykorzystywana jako kruszywo przy budowie dróg.
- Jest to materiał wielokrotnie przebadany, posiada odpowiednie dokumenty, które stwierdzają, że można go gospodarczo wykorzystywać, bez negatywnego wpływu na środowisko – zapewnia Piątkowski.

Trzeci rodzaj odpadów w KGHM, to tzw. szlamy po neutralizacji ścieków kwaśnych, powstające w oczyszczalniach ścieków z procesów hutniczych. Odpad ten jest gromadzony w odpowiednio zabezpieczonych składowiskach.
- Są to obiekty uszczelnione, z systemem drenażu pod nimi, zawrotem ewentualnych odcieków do powtórnego oczyszczenia, także i tu wpływ na środowisko jest znikomy – mówi Piątkowski.

Emisja coraz mniejsza

Emisje z szybów wydechowych kopalń rud miedzi nie stanowią poważnego źródła zanieczyszczeń wprowadzanych do atmosfery. To, co wydostaje się wraz z powietrzem wentylacyjnym można porównać do zanieczyszczeń produkowanych przez miasto – na dole pracują przecież maszyny, które emitują spaliny i pył.
Inaczej jest w przypadku hut. W samej Hucie Głogów tzw. emiterów jest ponad 140. Są one wyposażone w system filtrów tak by maksymalnie ograniczyć wpływ tych instalacji na powietrze

- Wykorzystujemy wszystkie dostępne rozwiązania by zminimalizować naszą uciążliwość. Przykładem może być m.in. program emisji dwutlenku siarki, który został wypełniony w najwyższym stopniu. - zapewnia Piątkowski.

Innym problemem są pyły emitowane do atmosfery. KGHM i tu spełnia wszystkie, coraz bardziej restrykcyjne normy. O czym dokładnie mowa?
W czerwcu 2016 roku pojawiły się tzw. konkluzje BAT (Best Available Technics), czyli wymogi Unii Europejskiej w zakresie zapobiegania zanieczyszczeniom oraz ich kontroli na obszarze Wspólnoty. Celem projektu jest poprawa jakości powietrza, gleb oraz wód. W odpowiedzi na te zalecenie w KGHM wdrożono program BAT As („Program dostosowania instalacji technologicznych KGHM do wymogów Konkluzji BAT dla przemysłu metali nieżelaznych wraz z ograniczeniem emisji arsenu”. I to w ramach tego programu są budowane nowe instalacje lub modernizowane istniejące.

– Program jest konsekwentnie realizowany – zapewnia Piątkowski - Założyliśmy, że do czerwca 2020 roku kluczowe elementy tego projekty zostaną zakończone.

Las i gleba to podstawa

Rozbudowa Żelaznego Mostu o tzw. Kwaterę Południową wymagała wycięcia pobliskich drzew. Nie oznacza to jednak, że KGHM na wycięciu poprzestał. W ramach rekompensaty, w porozumieniu z Lasami Państwowymi firma finansuje zalesianie. Dodatkowo ostatnio przystąpiła do pilotażowego programu walki z globalnym ociepleniem i zmniejszeniem ilości gazów cieplarnianych. Program polega na stworzeniu tzw. Leśnych Gospodarstw Węglowych. To wyznaczone obszary leśne, na których leśnictwa prowadzą m.in. dodatkowe nasadzenia drzew. To powoduje zwiększenie pochłaniania dwutlenku węgla przez lasy, co z kolei spowalnia zmiany klimatyczne.


Innym sposobem na aktywną poprawę stanu środowiska - szczególnie tego lokalnego - jest wsparcie finansowe przy wapnowaniu gruntów. To działanie mające na celu zmniejszenie kwasowości gleb celem ograniczenia migracji metali do głębszych warstw gleby czy też systemów korzeniowych roślin.

KGHM Polska Miedź S.A. łącznie w powiecie głogowskim w latach 2014-2017 KGHM przeznaczył na zakup wapna ok. 4 mln zł.

Co łączy ochronę zdrowia i sokoły

KGHM jest największym pracodawcą w regionie i ma największy wpływ na to, co się w nim dzieje, nie tylko pod względem gospodarczym. Firma prowadzi wiele aktywności związanych z ochroną zdrowia mieszkańców i wspieraniem lokalnych potrzeb. To między innymi prowadzenie badań dzieci oraz działań profilaktyczno-edukacyjnych związanych z poziomem zawartości ołowiu we krwi czy bezpłatne konsultacje lekarskie dla mieszkańców powiatu głogowskiego w przypadku podejrzenia - niekorzystnego wpływu instalacji KGHM na stan ich zdrowia.

- Każdy może przyjść na badania, dziecko, dorosły, ktokolwiek ma jakieś podejrzenia co do swojego stanu zdrowia – wyjaśnia dr Leszek Gruszczyński, Kierownik Miedziowego Centrum Medycyny Pracy w Lubinie. – W 2018 roku przebadaliśmy kilkaset dzieci, kilkoro miało podwyższoną zawartość ołowiu, na poziomie 3 mikrogramów na decylitr krwi. Takie wyniki zdarzają się też np. w Łebie czy Szczecinie. I to nie huta jest przyczyną tylko ołów, który znalazł się w otoczeniu dziecka z innych źródeł. Jeden przykład to ojciec z synem, którzy przeszukiwali wykrywaczem metali pobliskie pola i zbierali stare kule ołowiane. Ale to i tak wciąż są bezpieczne poziomy. Wyniki na poziomie 1, 2 czy 3 mikrogramów w decylitrze może mieć każdy, z bardzo różnych przyczyn, choćby korzystania ze starych kubków ceramicznych, pomalowanych farbą, zawierającą ołów.

O tym, że okolice huty to wbrew pozorom nie jest złe miejsce do zamieszkania świadczy natomiast ekologiczna ciekawostka. Na kominie Huty Miedzi Głogów swoje gniazdo założyły sokoły. KGHM po tym, jak zauważono ptaki, zainstalował dodatkowo specjalną platformę, by gniazdo było bezpieczne.
Od 2008 roku życie ptaków można obserwować dzięki zainstalowanej na w hucie kamerze - http://webcam.peregrinus.pl/pl/glogow-kghm-podglad

Udostępnij Tweetnij
Przeczytaj również:
Wyłącz Adblocka, aby w pełni cieszyć się zawartością tej strony.